Public space

Openbare of publieke ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk is. Het is een fysieke plaats waar een groot deel van het publieke leven zich afspeelt.

Om bijzondere plekken met elkaar te delen hebben wij Favoriet bedacht. Favoriet is een plek waar iedereen zijn allermooiste, meest bijzondere of waardevolste plek op aarde in de vorm van een foto kan opsturen. Schrijf bij deze favoriete PublicSpace het ‘hoe en waarom’ van uw keuze.

Bekijk onderaan de Favoriete Public Space keuzes van verschillende professionals.

Chris Kuijpers, Directeur - Generaal Ruimte Ministerie van Infrastructuur & Milieu

De inrichting én het beheer van de openbare ruimte is een belangrijke factor voor het welbevinden van bewoners van steden en dorpen. Het bepaalt in belangrijke mate ook de identiteit en kwaliteit van een stad. Steden met een doordacht en betekenisvol beleid inzake de openbare ruimte doen het ook economisch beter is mijn stellige overtuiging. Voorkom overigens dat het uitsluitend een publieke verantwoordelijkheid is. Burgers én marktpartijen kunnen veel meer bijdragen aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Beschouw de openbare ruimte ook niet apart, maar laat het altijd onderdeel uitmaken van de transformatie of herstructurering van een groter geheel. En de inrichting is belangrijk, maar zonder goede afspraken over vooral het beheer van de openbare ruimte wordt het (alsnog) niks.

Hans van Veggel Chairman MultiCorporation

De openbare ruimte is uitgegroeid tot een thema waar velen de mond vol van hebben: architecten en stedenbouwers, wethouders en beleidsadviseurs, en natuurlijk ook projectontwikkelaars die zich plotseling “gebiedsontwikkelaars” zijn gaan noemen.

De laatste decennia zijn boeken volgeschreven met vele voorbeelden van inventieve ontwerpen en realisaties van “public spaces all over the world”. De beelden zijn vaak indrukwekkend, de pleinen en parken presenteren zich veelal als kunstzinnige beeldhouwwerken van ruimtelijke kunst. Het gras lijkt aan de andere kant van de heuvel groener dan hier.

Met velen ben ook ik die voorbeelden achterna gereisd, en ik heb uiteindelijk ook een favoriete stadsplek gevonden. Vreemd genoeg ligt die plek op fietsafstand; je hebt als het ware al die verre oriëntaties nodig om datgene wat onder handbereik ligt op waarde te schatten. Mijn favoriete publieke ruimte is het Lange Voorhout. De redenen daarvoor zijn divers, maar voorop staat wel het feit dat deze stadsruimte zich niet opdringt als het perfect en ingenieus ontworpen stadsplein wat het merendeel van al die internationale voorbeelden toch uitstraalt. Met zijn L-vormige ruimte is het Lange Voorhout niet het perfecte plein; maar de overgang naar de Lange Vijverberg, de omringende bebouwing en niet de te vergeten boombeplanting waartoe keizer Karel (V) reeds de opdracht gaf geven deze publieke stadsruimte intimiteit met een uniek karakter.

Uniek juist door het gewone, het niet opvallend inventieve van de ruimtelijke opbouw, het ingesletene van de historie en het tot hedenintensief dagelijks gebruik. Niet het perfecte van de ontwerpen en georganiseerde publieke stadsruimte - de stedelijke showroom -, maar het diverse en spontane van het stedelijke leven en maatschappelijk gebruik kenmerken dit Haagse plein.

Vorig jaar is het Lange Voorhout gerenoveerd. De bezoeken aan de meestal buitenlandse voorbeelden missen hun uitwerking niet. De goeroes van het dominante voetgangersdomein hebben hun slag geslagen: de vroegere schelpenvloer is terug, de bankjes zijn vervangen door betere, de auto is teruggedrongen en de parkeerplaatsen langs de rijweg zijn verbannen. Het Lange Voorhout met zijn antiek-, kunst- en paardenmarkt, de toegankelijkheid voor voetganger, fiets én auto (inclusief het parkeren) gaven deze stadsruimte zijn dynamiek en functie als centraal schakelpunt in het Haagse stadscentrum. Het is er na de renovatie erg netjes en te rustig geworden; ik vraag me af of “het gras aan de andere kant’ werkelijk groener is.

Ben van Berkel Co-founder/Principal Architect UNstudio

Publieke ruimte functioneert het beste wanneer het 24-uur per dag  actief is. Een mix van langzame en snelle programma’s die tegelijkertijd een grote variatie aan activiteiten biedt, zorgt ervoor dat men een keuze heeft in de wijze waarop de ruimte wordt gebruik; voor sociale gelegenheden, vrije tijd, ontspanning, winkelen, sporten, cultuur, eten en drinken, etc. Op deze manier maakt de publieke ruimte een belangrijk deel uit van ons dagelijks leven; het brengt mensen samen op een locatie en er wordt een podium geboden voor een mengeling van semipublieke en semiprivate activiteiten.

Edo Arnoldussen directeur Rijksvastgoed- en Ontwikkelingsbedrijf (RVOB)

Er moet veel meer "lege" openbare ruimte worden gecreëerd. Te veel openbare ruimte staat vol met kramen, terrassen etc. Natuurlijk die ruimten met terrassen moeten er ook zijn. Maar het lijkt er op dat ieder plein van enige omvang ofwel door straten met autoverkeer wordt doorsneden, dan wel allerlei activiteiten moeten kennen. Ik zou zeggen "leve de leegte". Een plek van rust, zonder auto's zonder al te veel rumoer. Een goed voorbeeld is het binnenterrein van het Java-eiland, waar voetgangers, fietsers, spelende kinderen kunnen vertoeven. En nog goed onderhouden ook.

• 
  Liesbeth van der Pol
• 
  Rudy Stroink
• 
  Hans van Veggel
• 
  Chris Kuijpers
• 
  Cor van Zadelhoff
• 
  Ben van Berkel
• 
  Edo Arnoldussen
• 
  Isaac Kalisvaart
• 
  Jan Altenburg
• 
  Bert Bruijn
• 
  Wouter Winkel